شده است تأمل كند ، زيرا علم اولين و آخرين در قرآنست براى كسى كه چشم بصيرتش باز باشد . مرحوم مجلسى در اينجا آيات بسيارى نقل و تفسير مىكند ، يك قسمت از آن آيات اينست : قُتِلَ الْإِنْسانُ ما أَكْفَرَهُ مِنْ أَيِّ شَيْءٍ خَلَقَهُ ، مِنْ نُطْفَةٍ خَلَقَهُ فَقَدَّرَهُ ثُمَّ السَّبِيلَ يَسَّرَهُ ، ثُمَّ أَماتَهُ فَأَقْبَرَهُ ، ثُمَّ إِذا شاءَ أَنْشَرَهُ خداى تعالى در اين آيات اشاره ميفرمايد : كه انسان حادث است يعنى ميليونهاى سال نابود و معدوم بوده و سپس از خاك و نطفه و خون و علقه و مضغه پليد و متعفن خلق شده ، و در آخر بيجان مىشود و زير خاك ميرود و دوباره مشيت خدا او را از خاك برميآورد . و اما راه عمليش مواظبت داشتن بر رفتار صلحا و متواضعين مخصوصا پيغمبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله است ، زيرا آن حضرت با وجود مقام ارفع و شامخش ، روى زمين مينشست و غذا مىخورد و ميفرمود : من بنده هستم و چون بندگان غذا ميخورم - مرآت ج 2 ص 296 . 1 - حكيم گويد : از امام صادق عليه السلام پرسيدم : كمترين درجه الحاد چيست ؟ فرمود : كمترين درجه آن كبر است . توضيح - مرحوم مجلسى از مفردات راغب نقل كند كه : الحاد انحراف از حق است چه مشرك به خدا شود و چه مشرك باسباب ( وسائل وسائطى كه خداى تعالى ميان خود و خلقش قرار داده ) و شرك به خدا ايمان را باطل كند ولى شرك باسباب رشته‌هاى ايمان را سست كند ، اما ايمان را باطل نكند . 2 - امام صادق عليه السلام ميفرمود : تكبر در بدترين مردم است از هر جنسى كه باشند ( اگر چه پست و بىمقدار باشند ) كبر و بزرگ منشى لباس مخصوص خدا است ، كسى كه با لباس خداى عز و جل منازعه كند ، خدا جز پستيش نيفزايد . رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله از يكى كوچه‌هاى مدينه ميگذشت و زن سياهى سرگين بر ميچيد ، به او گفتند : از پيش راه پيغمبر بكنارى رو : او گفت راه پهن است ، يكى از مردم خواست او را بكنارى زند [ دشنام دهد ] پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله فرمود : رهايش كنيد كه او سركش است . 3 - امام باقر عليه السلام فرمود : عزت روپوش خدا و بزرگ منشى زير پوش خداست ، پس هر كس